شستشوی فرش دستباف ابریشم باید با شناخت نوع ابریشم، ساختار فرش و ثبات رنگ انجام شود؛ زیرا بافت ظریف و ظاهر درخشان آن ممکن است در برابر مواد نامناسب، اصطکاک یا خشک‌کردن نادرست آسیب ببیند. فرش تمام‌ابریشم، گل‌ابریشم و چله‌ابریشم ساختار یکسانی ندارند. به همین دلیل، پیش از شستشو باید نوع بافت تشخیص داده شود و روش کار متناسب با همان فرش انتخاب شود.
چرا شستشوی فرش ابریشم حساس است؟
ابریشم طبیعی الیافی ظریف و ارزشمند است و ظاهر آن به وضعیت الیاف و رنگرزی وابسته است. شوینده نامتناسب، آب بسیار گرم یا برس‌کشی خشن می‌تواند درخشندگی و لطافت را کم کند یا به تغییر ظاهر منجر شود. در فرش دستباف، مسئله فقط خود ابریشم نیست؛ رنگ‌های به‌کاررفته، الیاف همراه، شیوه بافت و وضعیت ریشه‌ها نیز در نتیجه اثر دارند.
«فرش ابریشم» همواره به معنای تمام ابریشم بودن نیست. ممکن است ابریشم فقط در نقوش، چله یا بخش‌هایی از بافت به کار رفته باشد. تشخیص نادرست ترکیب الیاف می‌تواند به انتخاب روش نامناسب منجر شود. بنابراین، سپردن فرش به مرکزی که پیش از پذیرش، مشخصات و آسیب‌های آن را بررسی می‌کند، تصمیم محتاطانه‌تری است.
انواع رایج فرش‌های ابریشمی
در فرش تمام‌ابریشم بخش‌های اصلی بافت از ابریشم تشکیل شده‌اند. در فرش گل‌ابریشم، ممکن است ابریشم در نقش‌ها و بخش‌هایی از طرح در کنار الیاف دیگر استفاده شود. در نمونه‌های چله‌ابریشم، بخش ساختاری چله از ابریشم است، در حالی که پرز می‌تواند جنس دیگری داشته باشد. این نام‌گذاری‌ها به‌تنهایی روش دقیق شستشو را تعیین نمی‌کنند؛ تشخیص کارشناس و بررسی وضعیت واقعی فرش لازم است.
پیش از تحویل، لازم است موارد زیر را با قالیشویی در میان بگذارید:
-
آیا فرش تمام ابریشم، گل ابریشم یا چله ابریشم است، اگر اطلاعاتی دارید؛
-
لکه ها چه زمانی و با چه ماده‌ای ایجاد شده‌اند؛
-
آیا پیش تر در خانه شسته یا با لکه‌بر تمیز شده است؛
-
آیا رنگ دهی، پوسیدگی، پارگی یا رفو در بخش‌هایی از فرش دیده می‌شود
مراحل شستشوی تخصصی فرش ابریشم
ارزیابی ساختار و ثبات رنگ: ابتدا جنس الیاف، ساختار فرش، رنگ‌ها، ریشه‌ها و نقاط فرسوده بررسی می‌شوند. سپس ثبات رنگ در قسمت‌های مناسب آزمایش می‌شود. اگر رنگی ناپایدار باشد، باید پیش از شستشوی کامل تصمیم گرفته شود که چگونه از جابه‌جایی رنگ جلوگیری یا ریسک آن مدیریت شود. وعده قطعی درباره نتیجه، بدون بررسی قالی مشخص، مبنای قابل اتکایی نیست.
انتخاب شوینده و روش ملایم: ماده شوینده باید با الیاف و رنگ سازگار باشد و به‌اندازه لازم استفاده شود. مواد قوی و قلیایی، سفیدکننده‌ها و شوینده‌های خانگی ناشناخته می‌توانند ظاهر الیاف را تحت تأثیر قرار دهند. برس، فشار، دمای آب و مدت تماس نیز باید کنترل شوند. روش‌های پرتحرک و اصطکاک شدید، برای فرشی که ظریف یا فرسوده است، ممکن است مناسب نباشند.
آبکشی و خشک‌کردن کنترل‌شده: پس از شستشو، آبکشی کافی برای خارج‌کردن مواد باقی‌مانده اهمیت دارد. سپس فرش باید در شرایط مناسب و بدون گرمای شدید خشک شود. باقی‌ماندن رطوبت می‌تواند به بوی نامطبوع بینجامد و خشک‌کردن شتاب‌زده یا نامتوازن نیز خطر تغییر شکل یا افت کیفیت را بالا ببرد. بازبینی پایانی باید رنگ، بافت، لکه‌ها و وضعیت لبه و ریشه را دربر بگیرد.
اگر مایع روی فرش ابریشم ریخت چه کنیم؟
اقدام نخست، جذب سریع مایع است. یک دستمال سفید و تمیز را روی محل بگذارید و با ضربه‌های آرام رطوبت را بگیرید؛ دستمال را روی فرش نکشید. سپس از پاشیدن آب، سرکه، نمک، مایع ظرفشویی، شامپو یا لکه‌بر خودداری کنید. این مواد ممکن است لکه را پخش کنند یا روی رنگ اثر بگذارند. نوع مایع ریخته‌شده و زمان حادثه را یادداشت کنید تا اطلاعات دقیق به متخصص بدهید.
برای لکه‌های چای، قهوه، شربت، جوهر یا چربی، راهکار یکسان وجود ندارد. اقدام خانگی پی‌درپی می‌تواند لکه را تثبیت یا محدوده آن را بزرگ‌تر کند. از سشوار داغ و اتو نیز برای خشک‌کردن استفاده نکنید. اگر لکه تازه است، جذب آرام و تماس با قالیشویی متخصص گزینه محتاطانه‌تری است.
خطاهایی که باید از آن‌ها دوری کرد
شستشو با آب داغ، خیساندن طولانی، برس‌کشی در خلاف خواب پرز، استفاده از شوینده قوی و قراردادن فرش خیس در نور مستقیم از خطاهای پرخطرند. همچنین نباید فرش ابریشم را در منزل با دستگاه بخارشوی یا محلول ناشناخته تمیز کرد، مگر اینکه متخصص پس از بررسی همان فرش این روش را مناسب بداند. ریشه‌های ظریف را نکشید و فرش خیس را از یک گوشه بلند نکنید؛ وزن رطوبت می‌تواند به ساختار آسیب برساند.
انتخاب قالیشویی برای فرش ابریشم
درباره تجربه مرکز با فرش تمام ابریشم و گل‌ابریشم، روش ارزیابی رنگ، شوینده‌های مورد استفاده، نحوه آبکشی و شرایط خشک‌کردن سؤال کنید. روشن کنید که فرش در چه شرایطی بیمه می‌شود و ضمانت کتبی چه مواردی را پوشش می‌دهد. اگر قالی ارزشمند یا قدیمی است، پیش از تحویل فرش به قالیشویی (Carpet cleaning) از وضعیت ظاهری آن عکس بگیرید و هر پارگی یا لکه قدیمی را ثبت کنید.
برای مطالعه جزئیات بیشتر، راهنمای شستشوی تخصصی فرش ابریشم در نارون را ببینید. همچنین صفحه شستشوی فرش دستباف نارون توضیحاتی درباره ارزیابی و فرایند رسیدگی به قالی‌های دستباف دارد.
مراقبت از فرش ابریشم پس از شستشو
پس از تحویل، فرش را در فضای خشک و دارای تهویه پهن کنید و از قرار دادن وسایل سنگین روی آن تا اطمینان از خشکی کامل بپرهیزید. برای کاهش اثر نور، فرش را در معرض تابش مستقیم و ممتد آفتاب قرار ندهید. جاروکشی آرام و در جهت خواب پرزها و استفاده از زیرانداز مناسب، به نگهداری روزمره کمک می‌کنند. در صورت مشاهده بوی نم یا رطوبت غیرعادی، با مرکز خدمات تماس بگیرید.
جمع بندی
مراقبت از فرش ابریشم با انتخاب روش مناسب آغاز می‌شود: تشخیص نوع بافت، بررسی ثبات رنگ، شوینده سازگار، اصطکاک کنترل‌شده و خشک‌کردن اصولی. برای لکه تازه، جذب آرام مایع را جایگزین مالش و مواد خانگی کنید. فرش‌های نفیس یا آسیب‌دیده را بدون ارزیابی در خانه نشویید. نارون کارپت خدمات شستشوی تخصصی فرش ابریشم و دستباف را معرفی می‌کند؛ برای اطلاعات بیشتر و هماهنگی می‌توانید به وب‌سایت نارون کارپت مراجعه کنید.
